Skip to content

Bài viết về tư duy tích cực

February 22, 2009

Sau đây là một số bài viết  về thái độ sống tích cực của tác giả Trần Đình Hoành trong blog Đọt chuối non http//dotchuoinon.com

Nửa ly nước

Yêu mình

Biết mình

Ở đây lúc này

Sức mạnh của tư tưởng

Khen

Muốn được khen

Lửa trong lòng

Tư duy tích cực là gì ?

Mình xin trích dẫn một bài viết, để đọc thêm xin vào blog Đọt chuối non.

Tư duy tích cực là gì ?

Chào các bạn,

Tư duy tích cực là gì? Tư duy tích cực khác với một vài loại tư duy khác như thế nào?

Tại sao ta lại cần tư duy tích cực?

“Tư duy” thường có nghĩa là suy nghĩ, và nói đến suy nghĩ là ta
thường có ấn tượng rằng đó là một hoạt động của não bộ một lúc nào đó.
Thực ra, từ “tư duy” ở đây rông rãi hơn, và có nghĩa là một thái độ
sống, một cái nhìn về cuộc đời và sự sống, tương tự như tư duy trong
cụm từ “thay đổi tư duy.” Tư duy tích cực chính là “sống tích cực” hay
“thái độ tích cực.”

“Tích cực” có nghĩa là … không tiêu cực :-), là

(1) khi nhìn mọi sự, mọi vật, mọi vấn đề ta luôn luôn thấy cái hay, cái đẹp, cái tốt;

(2) nếu thấy cái xấu ta có khả năng biến cái xấu thành cái tốt; và

(3) luôn luôn hướng đến hành động để làm mọi sự tốt hơn.

Ví dụ: (1) Bạn A. của mình thật năng động và có lòng tốt với mọi
người, (2) chỉ hơi keo kiệt một tí, nhưng như vậy thì, nếu bạn làm thủ
quỹ cho nhóm mình, chắc chắn là quỹ chẳng bao giờ thiếu hụt, và (3) cứ
làm từ thiện hoài thì chắc chắn là bạn sẽ từ từ biết cách “phung phí”
tiền cho người nghèo khổ.

Đặc điểm của tư duy tích cực là

(1) tập trung cái nhìn và tư tưởng vào cái tốt, nếu thấy cái xấu
cũng phải tìm cho ra cái tốt trong cái xấu để tập trung tư tưởng vào
đó, và

(2) dùng cái tốt như là động lực thúc đẩy mình sống và làm việc, đi
đến mục đích cuối cùng là làm cho cuộc đời tốt đẹp hơn. Cuộc đời đây là
cuộc đời của chính mình, và là cuộc đời của thế giới mình sống. Tức là,
cái tốt vừa là động lực thúc đẩy mình sống, vừa là mục tiêu tối hậu của cuộc sống.

Thông thường người ta thường phân chia thế giới thành hai nhóm
người—tích cực và tiêu cực. Nhưng đó chỉ là cách nói tắt cho thuận
tiện; thực ra ai cũng vừa tích cực vừa tiêu cực, chỉ là khuynh hướng
nào mạnh hơn mà thôi. Hơn nữa, thông thường ta hay có thói quen tích
cực hay tiêu cực tùy theo… trời mưa nắng và tùy theo đối tượng suy
tưởng là người yêu hay… ông hàng xóm khó chịu.

Ta thực tập tư duy tích cực để ta luôn luôn tích cực–những ngày nắng
đẹp cũng như những ngày ngập lụt, khi dạo phố với người yêu cũng như
khi bị đụng xe–đối với tất cả mọi người–bạn thân hay địch thủ, thánh
nhân hay đồ tể.

Bay!

Và ta cần “thực tập” vì tâm tính không dễ gì thay đổi được. Tâm tính
của mỗi người là một bộ máy tâm sinh lý đặc biệt, cứ như thế mà vui
buồn yêu ghét. Không phải muốn đổi tâm tính là có thể làm xong trong
một ngày, một tuần. Nếu cơ thể cần được tập luyện mỗi ngày, khá lên mỗi
ngày một tí, vài ba năm mới được như vận động viên, thì tâm tính cũng
thế, cũng phải được rèn luyện mỗi ngày, không, mỗi phút giây ta sống.
Và phải kiên nhẫn một thời gian thì mới có được kết quả “trông thấy”.

Nhưng tại sao ta phải suy tư tích cực? Trời sinh sao để vậy không được sao?

Trước hết, tâm tính của ta không phải do trời sinh. Các yếu tố di
truyền có dự phần một tí, như là sinh ra thì có hai tay hai chân, nhưng
có đai đen Judo hay một cơ thể èo ọt bệnh hoạn là do ta. Trí lực và tâm
lực cũng thế, trời sinh ra có tâm trí, tích cực hay tiêu cực là do ta.

Và thực ra thì chẳng ai bắt ta phải tích cực hay tiêu cực cả, sống
cách nào là sở thích cá nhân và tự do lựa chọn của mỗi người. Nếu ta
muốn làm thư sinh trói gà không chặt, tối ngày thương mây khóc gió, như
các nho sĩ trong Số Đỏ, thì cũng được. Nhưng nếu ta muốn mạnh mẽ từ thể
chất đến tinh thần, sống như hải âu cưỡi gió trên những lọn sóng đại
dương, thì ta phải tư duy tích cực. Chỉ là vấn đề lựa chọn.

Một trong những câu hỏi ta hay gặp khi nói đến tư duy tích cực là:
“Đôi khi ta cũng cần phải phê phán chứ. Critial thinking cũng cần vậy.”
Critical thinking, tạm dịch là tư duy phê phán, là một phương thức suy
nghĩ rất được chú trọng ngày nay. Thực ra critical vừa có nghĩa là phê
phán, vừa có nghĩa là nghiêm trọng. Đây là cách suy nghĩ đặt trọng tâm
vào nghi vấn—đánh dấu hỏi tất cả các tiền đề, các kết luận, các dữ
kiện, các phương pháp làm việc, trong một vấn đề, cho đến khi ta thỏa
mãn với độ chính xác của tất cả các điều này và đi đến một kết luận
chính xác. Và nếu nói đến nghi vấn và phê phán tức là nói đến việc phải
mang cái xấu (và cái tốt) ra mổ xẻ. Mà nói đến cái xấu là có người nghĩ
rằng như vậy có vẻ không tích cực.

Chúng ta sẽ nói đến critical thinking chi tiết hơn trong một dịp
khác. Tại đây chúng ta chỉ cần nhắc rằng, critical thinking (tư duy phê
phán) và positive thinking (tư duy tích cực) đều cần thiết và có thể đi
đôi với nhau. Positive thinking là một thái độ sống, hơn là một phương
thức suy nghĩ. Critical thinking là một phương thức suy nghĩ. Ta có thể
dùng critical thinking với một thái độ tích cực, hoặc với một thái độ
tiêu cực.

Ví dụ, đối diện với các vấn đề giáo dục, ta có thể dùng critical
thinking để mang ra một số các vấn đề như chương trình học chưa khoa
học và thực tiễn, phương pháp giảng dạy còn từ chương, lương giáo viên
còn thấp, học cụ còn thiếu thốn, v.v… Nếu là người tiêu cực thì ta sẽ
ngồi đó nhăn nhó phàn nàn: “Nhà nước ta tồi, dân ta tồi. Chấm hết.”
Nhưng nếu là người tích cực thì ta sẽ nhìn vào các yếu tố tích cực như
văn hóa Việt kính trọng thầy cô, kinh tế quốc gia phát triển khá trong
thập niên qua, một số các công ty viễn thông (Internet) là công ty nhà
nước, liên hệ quốc tế tốt, người Việt ở nước ngoài đông, để tính đến
một kế hoạch vận dụng tất cả sức mạnh nầy vào việc cải cách giáo dục.

Critical thinking là một phương pháp phân tích để tìm hiểu một vấn
đề thật kỹ. Positivie thinking là một thái độ tích cực ta có trong khi
làm công việc phân tích tìm hiểu đó. Cả hai đi đôi với nhau rất tốt.

Tư duy tích cực là chủ động, dùng thái độ của mình để tạo ra thế
giới của mình. Thế giới của mình là cơ thể và đầu óc của mình, gia đình
mình, bạn bè mình, những công việc mình làm, những người mình giao tiếp
hằng ngày. Mình chủ động tích cực để biến thế giới đó và những người
trong thế giới đó trở thành vui vẻ hơn và tích cực hơn một tí. Thay vì
cứ sống theo lối phản ứng—gặp người vui thì vui, gặp người cau có thì
cau có—tức là làm cho thế giới của mình chao đảo từng phút từng giờ,
thì mình chủ động giữ thế giới của mình an vui tích cực luôn luôn. Điều
này, trên phương diện triết lý, có thể gọi là duy tâm, tức là dùng tâm
thức của mình để quản lí mình và môi trường sống của mình đó, các bạn a.

Chúc các bạn một ngày vui vẻ.

Mến,

Hoành

No comments yet

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: